Contribution project

Verbeterde kooktoestellen - beter voor gezondheid en milieu

Zambia, Landelijk

ClimatePartner ID: 1436

Projectdetails

In de praktijk

Impact van het project

Project feiten

Kwaliteitscriteria

Verbeterede kookovensLeer het project kennen

In Zambia is luchtvervuiling in huishoudens een van de grootste gezondheidsrisico's. De oorzaak van de vervuiling is vaak het koken op open vuur. Slechts 17 procent van de bevolking gebruikt kooktoestellen, die efficiënter zijn en beter voor de volksgezondheid en het klimaat. Daarom voorziet dit klimaatproject in Zambia in verbeterde fornuizen voor huishoudens die open houtvuur als energiebron gebruiken. Hierdoor worden lokale banen gecreëerd en krijgen ongeveer 45.000 huishoudens per jaar toegang tot een verbeterd kooktoestel.

De verbeterde toestellen verbranden biomassabrandstoffen efficiënter, waardoor de uitstoot van broeikasgassen en fijnstof wordt verminderd. Dit bespaart ongeveer 429.490 ton CO₂ per jaar en verbetert de luchtkwaliteit binnenshuis aanzienlijk.

429.495 t CO₂Geraamde jaarlijkse emissiereducties

Projectnorm

Het project draagt bij aan de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties

"Elk jaar sterven wereldwijd 1,9 miljoen mensen als gevolg van traditionele bereidingswijzen om te koken. Dit is, vooral omdat deze sterfgevallen gemakkelijk te voorkomen zijn, een groot onrecht. Verbeterde kooktoestellen zijn een betaalbaar alternatief dat traditionele methoden zonder veel moeite kan vervangen en veel minder schadelijke rook uitstoot."

Sascha LafeldChief Carbon Officer & Member of the Executive Committee

Hoe werkt klimaatbescherming door kookovens?

Volgens cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO, 2024) maakt ongeveer een derde van de wereldbevolking nog steeds gebruik van onveilige en milieuschadelijke kookmethoden. Hieronder vallen bijvoorbeeld koken op open vuur of het gebruik van vervuilende brandstoffen zoals steenkool of kerosine. Verbeterede kookovens pakken dit probleem aan door thermische energie efficiënter te benutten.

Afhankelijk van het model kan een verbeterede kookoven het brandstofverbruik met tot wel 70 procent verminderen. Daardoor dalen de CO₂-emissies aanzienlijk en neemt de druk op lokale bossen af, omdat er minder brandhout hoeft te worden verzameld.

Projecten met verbeterede kookovens maken het mogelijk om deze vaak eenvoudige apparaten van metaal of klei te verspreiden onder huishoudens, kleine ondernemingen of gemeenschapsvoorzieningen. Vooral voor huishoudens reikt de impact verder dan CO₂-reductie: een betere luchtkwaliteit binnenshuis verlaagt het risico op luchtwegaandoeningen en gezinnen besparen tijd en geld doordat zij minder brandstof nodig hebben.

De projecten met verbeterede kookovens in het ClimatePartner-portfolio zijn geregistreerd volgens internationaal erkende standaarden.

Het project heeft als doel om bij te dragen aan deze Sustainable Development Goals (SDG's) van de Verenigde Naties.

Project feiten

Klimaatprojecten vallen over het algemeen in één van de volgende drie groepen: CO2 vermindering, CO2 verwijdering of CO2 vermijding. CO2 verminderingsprojecten verminderen de uitstoot van broeikasgassen door een specifieke activiteit (bijv. verbeterde kooktoestellen). CO2 verwijderingsprojecten halen CO2 uit de atmosfeer door het vast te leggen in koolstofputten (zogenaamde "carbon sinks", bijv. herbebossing). CO2 vermijdingsprojecten voorkomen dat broeikasgasemissies in de atmosfeer terechtkomen (bijv. bescherming van bossen tegen ontbossing met REDD+-projecten).

Alle klimaatprojecten zijn gebaseerd op internationale normen. Ze leggen processen en vereisten vast waaraan klimaatprojecten moeten voldoen om erkend te worden als een bewezen methode om CO2 uitstoot te verminderen.

Klimaatprojecten verminderen, verwijderen of vermijden aantoonbaar de uitstoot van broeikasgassen. Dit wordt bereikt met verschillende technologieën, variërend van op de natuur gebaseerde oplossingen ("Nature Based Solutions") tot sociale impactprojecten en hernieuwbare energie.

De meeste standaarden op de vrijwillige koolstofmarkt (de zogenoemde "Voluntary Carbon Market") registreren hun projecten in openbare registers. De registers worden gebruikt voor het opslaan van projectgegevens en het bijhouden van uitgiftes en terugtrekkingen van geverifieerde emissiereducties. Het register-ID kan worden gebruikt om projecten in het standaardregister te identificeren.

Bekijk dit project

Klimaatprojecten worden gevalideerd en geverifieerd door derden. Verificatie gebeurt regelmatig na elke monitoringperiode. Een validatie- en verificatie-instantie controleert en beoordeelt of de waarden en projectactiviteiten in het monitoringrapport correct zijn en verifieert deze. Net als bij validatie maken bezoeken aan de projectlocatie vaak deel uit van het proces.

Klimaatprojecten worden gevalideerd en geverifieerd door derden. Validatie vindt vroeg in de levenscyclus van het project plaats en zorgt ervoor dat het projectontwerp in overeenstemming is met de huidige processen en vereisten. Deze fase omvat vaak ook veldbezoeken met interviews en analyses ter plaatse. Auditors zijn geaccrediteerde, onpartijdige beoordelaars die door de normalisatie-instelling moeten worden goedgekeurd als validatie- en verificatie-instelling (VVB).

Dit cijfer toont de geschatte jaarlijkse emissiereducties die zijn berekend voordat het project van start ging. Het werkelijke aantal bespaarde emissies in elke monitoringsperiode kan verschillen. Het achtergrond van dit proces is dat de projectexploitant, om geregistreerd te worden als klimaatproject, de berekening van de geschatte emissiereducties volgens de ex-ante methodologie moet indienen in een Project Design Document (PDD), dat vergelijkbaar is met een bedrijfsplan. Deze berekening wordt gevalideerd door een onafhankelijke auditor. De in het PDD bepaalde waarden worden tijdens regelmatige monitoring perioden herberekend op basis van de werkelijke projectprestaties gedocumenteerd in een monitoringsrapport en aan het einde van de monitoring periode opnieuw geverifieerd door onafhankelijke auditors om een robuust proces te garanderen. Onafhankelijke verificatie zorgt dus voor verificatie achteraf van de werkelijke emissiereducties. Geverifieerde emissiereducties worden pas verdeeld als de besparingen daadwerkelijk zijn gerealiseerd.

Vier criteria voor projecten om aan de kwaliteitseisen te voldoen

01. AdditionaliteitEen project moet leiden tot lagere CO2-emissies dan zonder het project het geval zou zijn geweest. Additionaliteit betekent ook dat een project afhankelijk is van financiering uit de verkoop van emissiereducties, omdat het project anders niet haalbaar zou zijn en de aanloopinvestering te hoog zou zijn voor projectontwikkelaars.

02. Uitsluiting van dubbeltellingDe CO2-reductie mag maar één keer worden geteld en mag niet nog een keer elders worden geteld, dus een geverifieerde emissiereductie wordt afgeboekt zodra deze is gebruikt. Dit proces wordt vastgelegd in officiële registers.

03. DuurzaamheidHet criterium van duurzaamheid zorgt ervoor dat de CO2-reductie of -verwijdering doorlopend is en niet slechts één keer plaatsvindt. Dit garandeert een langetermijnvoordeel voor het klimaat. De minimale duur van een project hangt af van de onderliggende projecttechnologie.

04. Audit door onafhankelijke derde partijenKlimaatprojecten moeten regelmatig worden gecontroleerd door onafhankelijke auditors zoals TÜV Nord. Deze auditors controleren of het project voldoet aan de relevante normen. Ze bepalen ook hoeveel koolstofemissies daadwerkelijk zijn vermeden of verwijderd.

De levenscyclus van een klimaatproject

Een klimaatproject heeft een vaste levenscyclus die bestaat uit verschillende fasen, van het haalbaarheids assessment tot de afboeking van geverifieerde emissiereducties (VER's).

Projectplanningsfase

De projectontwikkelaar beoordeelt de algemene haalbaarheid van het project, het projectontwerp en de financiering. Vervolgens wordt het Project Design Document (PDD) opgesteld, dat alle basisinformatie over het project bevat, zoals het doel, de locatie, de tijdlijn en de duur.

Validatie

In deze fase onderzoeken onafhankelijke auditors het PDD en de informatie die het bevat. Deze fase omvat vaak ook veldbezoeken met interviews en analyses ter plaatse. Auditors zijn geaccrediteerde, onpartijdige beoordelaars die door de relevante norm moeten zijn goedgekeurd als validatie- en verificatie-instantie (VVB). TÜV Nord/Süd, S&A Carbon LLC. en SCS Global Services zijn voorbeelden van VVB's.

Registratie

Zodra het project is gevalideerd, kan het worden geregistreerd met een standaard zoals de Verified Carbon Standard of de Gold Standard. Alle hoogwaardige klimaatprojecten zijn gebaseerd op internationale standaarden. Deze bieden het kader voor projectontwerp, bouw, carbon accounting en monitoring. Erkende standaarden maken het klimaatprojectsysteem en de projecten zelf veerkrachtig, traceerbaar en geloofwaardig.

Monitoring

Nadat het klimaatproject is geregistreerd, begint de monitoring. Hier monitoren en documenteren de projectontwikkelaars de gegevens van de projectactiviteiten en -voortgang. De duur van de monitoringsfase varieert van project tot project: het kan twee jaar beslaan, maar documentatie over vijf of zeven jaar is ook mogelijk.

Verificatie

Aan het einde van elke monitoringsfase controleert en beoordeelt een VVB of de waarden en projectactiviteiten die in het monitoringsrapport zijn vermeld, correct zijn. Net als bij validatie maken bezoeken aan de projectlocatie vaak deel uit van het verificatieproces.

Uitgifte van geverifieerde emissiereducties

Na verificatie kunnen de emissiereducties die in de verificatiefase zijn bevestigd, als VER's worden uitgegeven. De stappen van bewaking, verificatie en uitgifte van VER's worden regelmatig herhaald en daarom beschouwd als een cyclus.

Afboeken van geverifieerde emissiereducties

Zodra een VER is gebruikt, moet deze worden ingetrokken of afgeboekt. Dit proces wordt ook weergegeven in het register. Als de financiering van een klimaatproject via ClimatePartner verloopt, worden de VER's gebundeld in een door TÜV Austria gecertificeerd systeem en vervolgens regelmatig afgeboekt. Dit zorgt ervoor dat elke VER niet meer kan worden verkocht en maar één keer wordt gebruikt, waardoor dubbeltellingen worden voorkomen.

* Alleen voor gecertificeerde projecten: de projectgerelateerde informatie op deze pagina is gebaseerd op de documenten in het register.

Ontdek meer projecten